ترانگزامیک اسید ۵ درصد یک ترکیب موضعی مؤثر و نسبتاً ایمن در محصولات مراقبت از پوست است که بهطور ویژه برای کاهش لکهای تیره، ملاسما، تیرگیهای ناشی از التهاب و یکنواختسازی رنگ پوست به کار میرود. این ماده با مهار مسیرهای التهابی و کاهش انتقال سیگنالهای تحریککننده ملانوسیتها، به کنترل تولید بیشازحد ملانین کمک کرده و باعث کمرنگ شدن تدریجی لکها میشود. ترانگزامیک اسید در مقایسه با برخی ترکیبات روشنکننده قوی، معمولاً تحریکپذیری کمتری دارد و به همین دلیل میتواند برای پوستهای حساس نیز گزینه مناسبی باشد. استفاده مداوم از ترانگزامیک اسید ۵٪ در قالب سرم یا کرم، به بهبود شفافیت پوست و کاهش ناهمگونی رنگ آن کمک میکند و برای اثربخشی بهتر، مصرف همزمان ضدآفتاب در طول روز کاملاً ضروری است.
مکانیسم اثر ترانگزامیک اسید در پوست عمدتاً از طریق مهار سیستم پلاسمینوژن–پلاسمین انجام میشود؛ سیستمی که نقش مهمی در التهاب و تحریک ملانوژنز دارد. ترانگزامیک اسید با کاهش فعالیت پلاسمین در کراتینوسیتها، آزادسازی واسطههای التهابی مانند پروستاگلاندینها و اسید آراشیدونیک را مهار میکند؛ موادی که بهطور مستقیم باعث تحریک ملانوسیتها و افزایش تولید ملانین میشوند. در نتیجه، سنتز ملانین و انتقال آن به سلولهای اطراف کاهش مییابد. علاوه بر این، ترانگزامیک اسید در کاهش اثرات ناشی از اشعه UV و عوامل عروقی مؤثر در بروز ملاسما نقش داشته و به ایجاد یکنواختی تدریجی رنگ پوست کمک میکند.
غلظت مؤثر: معمولاً ۲–۵٪ ترانگزامیک اسید در فرمولاسیونهای موضعی برای کاهش لکهای پوستی اثربخش گزارش میشود.